tuvanphongtranhbenh.com

Bài viết 02/2017

Khuynh hướng của các nhà nhập khẩu là chọn lựa những mặt hàng giá rẻ và dễ bán. Vì thế có hiện tượng mặt hàng trùng lắp và thừa thãi, trong khi những thuốc đặc trị cần thiết để cứu sống bệnh nhân lại kham hiếm. Chính thị trường Việt Nam đã làm nảy sinh lòng tham muốn của 1 số nhà sản xuất nước ngoài, họ không ngần ngại xuất sang Việt Nam những sản phẩm chất lượng kém thậm chí hợp pháp, chỉ được chí giá rẻ với bao bì giống hệt. Đôi khi người ta thắc mắc, các dược phẩm mang nhãn hiệu Tây phương có thực sự sản xuất ở Tây phương hay không? Hay là chỉ mang cái tên Tây phương, không có hoặc có sự đồng ý của hãng chính gốc, để rồi sản xuất đâu có gần Việt Nam hầu đạt được giá thành hạ và nhập vào Việt Nam chen vai với các anh hào quốc tế: Nhanh, nhiều, rẻ, đẹp, chất lượng vừa phải không chết ai. Thật là 1 thị trường ly kỳ, làm điên đầu các nhà sản xuất phương Tây vì thuốc của họ mà có giá bán hạ hơn giá thành của họ. Ông Marc Villard còn cho biết chính phủ Pháp đã hỗ trợ cho Việt Nam 1 Viện kiểm nghiệm chất lượng thuốc hiện đại, không ngoài mục đích loại ra ngoài những loại thuốc tuy giá rẻ mà chất lượng kém. Vì sao người Pháp lại quá quan tâm lo lắng ngành dược Việt Nam như thế? Cũng không có gì khó hiểu. Theo ông Marc Villard thuốc đã chiếm 17,5 phần trăm hàng xuất khẩu của Pháp sang Việt Nam. Còn ký giả Pierre Feraux, thuốc do Pháp sản xuất đã chiếm hơn 50 phần trăm các loại được bày bán ở những nhà thuốc lẻ, mà trên bước du hành ông ghé vào tìm hiểu. Thật là thú vị! Theo ông Feraux, tuy ngôn ngữ bất đồng, nhưng khi ông hỏi bất cứ tên thuốc nào của Pháp lập tức các cô bán thuốc đưa đúng thứ thuốc đó ngay không sai. Còn về hệ thống phân phối, đa số người nước ngoài đều công nhận là rất năng động. Thuốc nhập vào Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, sau khi làm đủ thủ tục chỉ vài giờ đã có mặt tại các chợ bán sỉ. Từ đây, thuốc sẽ được hàng vạn “Lái lớn”, “Lái nhỏ” với phương tiện xe đò, xe gắn máy, xe đạp, xe xích lô, ghe thuyền… tải đến 4500 nhà thuốc có giấy phép kinh doanh và hàng vạn điểm bán không tên. Thật là 1 thị trường lý tưởng để đổ vào đó đủ mọi loại hàng. Theo 1 nghiên cứu của Thụy Điển về thị trường thuốc ở Việt Nam thì dân chúng có thể dễ dàng mua đủ mọi thứ thuốc không cần toa (Báo cáo này lỗi thời vì từ năm 1993 muốn mua thuốc an thần phải có toa bác sĩ). Nhận xét này có phần đúng vì hiện nay đang có hiện tượng Việt kiều ở Mỹ về thăm nhà, lúc trở qua họ không quên mua 1 ít thuốc về dùng. Vì ở Mỹ muốn mua 10 viên thuốc kháng sinh phải tốn từ 10 đến 15 đô la tiền khám bệnh.
DS Bùi Văn Quế - Thuốc và Sức khỏe - Số 48 (15-7-1995)
Alain Fisch chuyên viên kinh tế của công ty Roussel trong 1 buổi thuyết trình về thuốc thật thuốc giả không trực tiếp nói đến Việt Nam, nhưng đã nêu lên 1 tình trạng chung ở các nước đang phát triển. Marc Villard thuộc công ty Pierre Fabre trong 1 bản nhận xét phổ biến nội bộ, đã có nhiều điều đáng quan tâm. Một số nhà kinh doanh Hồng Kông, Nhật Bản, Nam Triều Tiên cũng có những nhận xét riêng tư bên lề thú vị. Qua 1 số nhận xét hiếm hoi ấy ta có thể tìm thấy những gì bổ ích?
Theo ông Pierre Feraux, bình quân đầu người, dân Việt Nam tiêu thụ 1,5 đô la tiên thuốc 1 năm. Trong khi ở các nước phát triển là 60 đến 70 đô la. Theo ông Alain Fisch, các nước châu Á trong đó có Việt Nam chiếm 56 phần trăm dân số thế giới, nhưng chỉ tiêu thụ có 7 phần trăm số lượng thuốc toàn cầu. Trái lại, các nước phát triển chỉ chiếm có 25 phần trăm dân số thế giới lại tiêu thụ đến 87 phần trăm. Khi nói điều này, ông Alain Fisch đã tế nhị không trực tiếp nói rằng sức khỏe của chúng ta chưa được quan tâm đúng mức. Ông cũng can đảm thú nhận rằng nước Pháp đã mắc sai lầm quan trọng trọng việc sử dụng tài chánh cho y tế. Cũng nói về mức tiêu thụ thuốc, theo Tổ chức Y tế thế giới với tình trạng kinh tế hiện nay, mỗi người dân ở các nước Đông Á hàng năm phải tiêu thụ tối thiểu là 4,5 đô la tiền thuốc mới đủ cho việc bảo đảm sức khỏe. Nhận định về mức tiêu thụ thuốc ở Việt Nam, ông Marc Vil-lard của công ty Pierre Fabre cho biết là 100 triệu đô la với tốc độ tăng trưởng 10 phần trăm 1 năm. Ông Pierre Feraux trái lại, cho rằng tốc độ tăng trưởng là 25 phần trăm. Con số sau này có vẻ phù hợp với tình hình phát triển hiện nay ở nước ta. Cũng theo ông Marc Villard ở Việt Nam hiện có 25 xí nghiệp cấp tỉnh và quận huyện. Đây là nguồn cung cấp thuốc nội địa của Việt Nam. Đánh giá về trình đọ của các xí nghiệp này, nhiều đoàn nước ngoài khi đi tham quan đã có nhận xét là chưa đạt tiêu chuẩn, nhất là vệ sinh sản xuất. Ngay cả xí nghiệp lớn như Roussel Việt Nam theo dư luận, có thể Roussel Pháp sẽ chấm dứt hợp đồng sản xuất các mặt hàng đòi hỏi tiêu chuẩn kỹ thuật cao. Nhiều người cho rằng với tình trạng như thế các đặc chế made in Việt Nam khó mà vượt ra khỏi biên giới quốc gia. Nói về nguồn thuốc ngoại, ông Marc Villard cho biết hiện có 22 công ty quốc doanh và 1 công ty tư nhân chia nhau thị trường nhập khẩu. Hỗ trợ cho các công ty này là 132 văn phòng đại diện các công ty nước ngoài của hơn 20 nước và thông qua các công ty quốc doanh, họ đưa thuốc vào Việt Nam. 
DS Bùi Văn Quế - Thuốc và Sức khỏe - Số 48 (15-7-1995)
Chính sách đổi mới, giao lưu thuận tiện, tài nguyên nhân lực dồi dào. Đó là những yếu tố hấp dẫn sự chú ý của nhà đầu tư nước ngoài. Trong bối cảnh thuận lợi chung của cả nước, thị trường dược phẩm Việt Nam với dân số trên 74 triệu đã là nguồn thu hút mạnh mẽ các tập đoàn dược quốc tế, mà hoạt động của họ vốn đã bão hòa trên các thị trường thế giới. Ngày nay với kỹ thuật hiện đại, nhân loại không thiếu thuốc mà chỉ thiếu nguồn tiêu thụ. Chỉ trong 1 thời gian ngắn sau thời điểm mở cửa, đã có hơn 130 công ty dược nước ngoài đến Việt Nam lập văn phòng đại diện và bắt tay ngay vào hoạt động. Sự hợp tác kinh doanh ngành dược đã làm cho thị trường thuốc ở Việt Nam trở nên sôi động và bước đầu đi vào nề nếp làm ăn theo công ước quốc tế. Thêm vào đó, tình hình ngành dược tại miền Nam trước 1975 đã tạo nhiều ấn tượng mạnh mẽ cho các nhà đầu tư. Chỉ tính đến 1970 tại miền Nam dân số 20 triệu đã có 80 viện bào chế, 327 công ty dược nước ngoài đưa thuốc vào qua các nhà nhập khẩu. Ngày nay 1 Việt Nam thống nhất với dân số trên 74 triệu người, quả là 1 thị trường không thể bỏ qua được. Nghiên cứu về Việt Nam sau 1975, các nhà đầu tư đều có nhận định chung là: Bất ngờ và kinh ngạc, mà họ gọi là Bất ngờ Việt Nam. 1 danh từ mà trong cuộc chiến ở Việt Nam trước đây được nhắc tới nhiều lần. Không bất ngờ sau được khi 1 nước, sau 30 năm chiến tranh triền miên lại thêm 10 năm kinh tế suy sụp, chỉ đổi mới 3 năm đã vượt lên hàng thứ 3 thế giới về xuất khẩu lương thực. Và thực hiện thành công cơ bản việc bảo vệ sức khỏe cho hơn 74 triệu con người. Đó chính là điều mà các nhà nghiên cứu và các tổ chức quốc tế phải công nhận ý chí và bản lĩnh vượt khó của dân tộc Việt Nam. Trong 1 thế giới dang tranh đua từng giây từng phút, dừng lại và tự mãn với những thành công bước đầu có ý nghĩa là tự quàng cái thòng lọng tụt hậu vào cổ. Vì như mọi người đều biết là khoảng cách giữa ta và thế giới về mọi mặt còn khá xa. Muốn thu ngắn cách biệt ấy, con đường duy nhất là lắng nghe và chọn lọc cách học hỏi. Tuy nhiên trong nghề buôn bán dễ gì gặp được bạn vàng cho ta những điều khuyên quý giá? Nhưng nếu quan tâm, bàn bạc đây đó ta cũng có thể tìm thấy những lời khuyên nhẹ nhàng kín đáo. Pierre Féraux sau vài tháng du lịch ở Việt Nam đã có 1 số nhận xét lý thú về tình hình y dược, bài viết của ông được đăng trên báo Monitor tháng 3-93.
DS Bùi Văn Quế - Thuốc và Sức khỏe - Số 48 (15-7-1995)